1. Thiết kế thử nghiệm là gì?
Thiết kế thử nghiệm là cách tiếp cận mang tính thống kê để giải quyết vấn đề. Nói chính xác hơn, nó xác định ảnh hưởng của các thay đổi đối với một quá trình trong điều kiện được kiểm soát. Các nhà sáng lập và phát triển nó mô tả nó như một kỹ thuật giải quyết vấn đề chính xác nhất và có lẽ là công cụ duy nhất để giải quyết các vấn đề cố hữu một cách có hệ thống.
Mặc dù họ có thể đúng nhưng nhược điểm của Thiết kế thử nghiệm là nó khá phức tạp. Nó đòi hỏi người sử dụng phải được đào tạo ở trình độ cao và chuyên sâu, tốn nhiều thời gian và yêu cầu phải có lượng thông tin lớn.
Vì thế, Thiết kế thử nghiệm được xem như một công cụ giải quyết vấn đề rất mạnh nhưng mất nhiều nguồn lực, tương đương với ghép tạng trong y học.
Vấn đề cơ bản của Thiết kế thử nghiệm là để so sánh tác động của các biến số khác nhau và phòng tránh sự tương tác giữa chúng bằng cách phát hiện ra chúng. Có nhiểu ví dụ về việc Thiết kế thử nghiệm đã giúp các quyết định có được giải pháp tốt hơn.
Một trường hợp thường được nói đến là: một nhà máy tại Mỹ vào giữa thế kỷ 20 đã bị buộc phải thanh toán khoản phí di dời cho cộng đồng dân cư sống quanh đó bởi hoạt động của nhà máy bị cho là nguyên nhân gây ra bệnh lao. Tuy nhiên, sau khi các hộ dân dời đi thì tỷ lệ mắc bệnh lao vẫn tiếp tục tăng. Vấn đề không phải là do công ty mà là điều kiện sức khỏe trong chính cộng đồng đó, cái mà không hề thay đổi khi di dời chỗ ở. Một Thiết kế thử nghiệm tốt sẽ chỉ ra ảnh hưởng của từng nhân tố và các yếu tố cần cho một quyết định tốt hơn.
TIP Thiết kế thử nghiệm yêu cầu đào tạo về thống kê và đưa vào thực hành. Tổ chức muốn áp dụng công cụ này như một phần của quá trình Năng suất xanh nên đào tạo cho nhân viên Các tiếp thu kiến thức của người lớn để đạt trình độ cần thiết trong lĩnh vực này.
2. Tại sao Thiết kế thử nghiệm có ý nghĩa?
Thiết kế thử nghiệm cho phép có được các thông tin chắc chắn và chính xác, tránh các dữ liệu sai lạc thông qua việc thử nghiệm. Nó giúp hiểu thực sự nguyên nhân và kết quả của các hoạt động đã được triển khai và mối tương tác giữa chúng. Mặc dù đây là một kỹ thuật khó nhưng lợi ích mà nó mang lại là đáng kể.
3. Thiết kế thử nghiệm hỗ trợ gì?
Thiết kế thử nghiệm đưa ra đường lối rõ ràng để triển khai một cuộc thử nghiệm. Nó cũng đưa ra cách thức để phân tích dữ liệu và đi đến các kết luận thích hợp cho việc ra quyết định.
TIP Bạn nên tuân theo 8 tiêu chí sau để đảm bảo thực hiện thành công kỹ thuật này:
a) Thiết lập mục tiêu rõ ràng - bạn đang cố gắng giải quyết cái gì?
b) Các kết quả đo lường phải định lượng - nếu áp dụng để kiểm tra trực quan chất lượng, các kết quả là đạt hay không đạt rất mơ hồ.
c) Thực hiện nhiều lần để giảm bớt các biến động không thể kiểm soát (như tiếng ồn) - càng lặp lại thử nghiệm nhiều lần và thu được các kết quả tương đối ổn định, cơ hội thành công càng cao. Biểu đồ kiểm soát (16-1) rất hữu ích để theo dõi kết quả.
d) Thay đổi ngẫu nhiên yêu cầu vận hành - một vài thay đổi phụ thuộc vào thời gian. Ví dụ, máy photocopy bị mắc giấy (kết quả là bạn đang lãng phí giấy), thay đổi các biến số nào đó có thể chỉ ra rằng vào thời điểm cụ thể trong ngày, độ ẩm gây ra biến động về chất lượng giấy, dẫn tới sự cố trên.
e) Phác thảo các nguồn dao động đã biết - như thay đổi ca, lô nguyên liệu thô, khác biệt máy móc. Điều này sẽ giúp thu hẹp sự tập trung.
f) Nhân biết các tác động (nếu có) là tổ hợp. Là tổ hợp nghĩa là bạn đã thay đổi 2 thứ hoặc nhiều hơn theo cùng một cách thức trong cùng một thời điểm.
g) Thực hiện một loạt các thử nghiệm liên tiếp. Với việc tiến hành thử nghiệm lặp đi lặp lại, thông tin thu được trong một cuộc kiểm tra có thể được hợp nhất trong hoạt động tiếp theo.
h) Xác nhận kết quả. Sau khi tiến hành hoạch định, triển khai và lưu trữ kết quả, nên kiểm tra 2 lần để đảm bảo bạn đúng.
Việc này có thể mang ý nghĩa phân biệt giữa một dự án thành công và một dự án cần dừng lại hoặc thiết kế lại.
4. Thiết kế thử nghiệm được áp dụng tại đâu?
Thiết kế thử nghiệm được áp dụng khi bạn phát hiện ra vấn đề cố hữu liên quan tới năng suất, chất lượng hoặc hiệu quả hoạt động môi trường và không thấy giải pháp rõ ràng nào để giải quyết.
5. Khi nào Thiết kế thử nghiệm có ý nghĩa ?
Khi bạn cần giải quyết vấn đề cố hữu và các kỹ thuật giải quyết vấn đề thông thường không thể tìm ra nguyên nhân gốc rễ và giải quyết nó (nói chung là bởi sự tương tác của các biến số)
6. Thiết kế thử nghiệm đem lại lợi ích cho ai?
Thiết kế thử nghiệm là nhằm giải quyết được các vấn đề cố hữu và nhờ đó ổn định được quá trình. Việc này không chỉ giúp giải quyết các vấn đề ảnh hưởng lớn đến quá trình mà còn cả các vấn để không có ý nghĩa lắm. Vì thế, gần như cả tổ chức sẽ được lợi, những vấn đề quan trọng ví dụ như đầu tư cần phải sử dụng công cụ này.
Lưu ý: Hiện nay, hơn bao giờ hết, những cải tiến ngoài rìa của quá trình sản xuất, mặc dù có ích trong ngắn hạn, nhưng sẽ không đem lại mức chất lượng, độ tin cậy và tính kinh tế cần thiết. Nghĩ lại một cách nghiêm túc, không chỉ sản phẩm bạn sản xuất ra mà cả việc sản xuất như thế nào đều có tính quyết định tạo ra sự đột phá, mang lại lợi thế cạnh tranh trên thị trường xanh toàn cầu đang tăng trưởng.
Thiết kế thử nghiệm có thể giúp phát hiện các phát thải. Một vài sai sót trong quá trình có thể liên quan chút ít đến hiện tượng tràn đổ, nhưng sự rò rỉ hóa chất dạng khí chậm nhưng liên tục sẽ gây hại đến môi trường và làm sụt giảm lợi nhuận.
Cái được lớn hơn là chuyển từ cách nghĩ xử lý chất thải cuối đường ống,sang việc tích hợp các vấn đề môi trường vào giai đoạn thiết kế (xem Thiết kế Môi trường, 20-1).
Thiết kế thử nghiệm có thể giúp bạn với các quá trình hiện tại. Tính đến cơ hội xây dựng lại hoàn toàn. Phân tích chi phí lợi ích (17-1) có thể giúp bạn xác định xem phải cải tiến hệ thống hiện tại hay cân nhắc lại toàn bộ quá trình.
Những cải tiến về chất lượng môi trường có thể có ý nghĩa như những cải tiến về chất lượng quá trình khi bạn áp dụng cách tiếp cận hệ thống để tạo ra các thay đổi trong giai đoạn thiết kế. Sự phát triển của kiểm soát chất lượng khẳng định rằng nên tập trung vào thiết kế.
